Gepubliceerd op 12 augustus 2020

De ervaring van:

Marit Kranenburg Wijkverpleegkundige bij Beweging 3.0 Stel een vraag

  Leestijd: 4 minuten

“We moeten er niet aan denken dat er brand uitbreekt en mevrouw het huis niet uit kan”

De zorg voor mensen met een psychogeriatrische aandoening en mensen met een verstandelijke beperking moet zoveel mogelijk op vrijwillige basis plaatsvinden – tenzij het niet anders kan. In dit ervaringsverhaal staat wijkverpleegkundige Marit voor de vraag of zij voor haar dementerende cliënt (90) het stappenplan van de Wet zorg en dwang (WzD) moet volgen

Mevrouw (90 jaar) woont in een appartementencomplex op de begane grond en is dementerend. Het is haar wens om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen, iets wat wijkverpleegkundige Marit en het netwerk van mevrouw vanzelfsprekend ondersteunen. Het punt is dat mevrouw zich vrijwel dagelijks thuis opsluit. Marit: “Mevrouw kampt met wisselingen in haar psychische gesteldheid, die in de winter erger zijn dan in de zomer. Zij wil dan het liefst hele dagen op bed blijven liggen en doet geregeld niet open.” Soms lukt het Marit, na telefonisch contact, haar te overtuigen open te doen, maar het komt ook voor dat ze daar niet in slaagt. Ook gebeurt het regelmatig dat mevrouw de deur op slot draait, waarna zij vervolgens de sleutels kwijtraakt. “Vanachter het raam probeer ik haar dan telefonisch te begeleiden bij het vinden van haar sleutels. Als dat niet lukt, moet de mantelzorger met een sleutel komen, waarna we samen op zoek gaan naar de verdwenen sleutelbos.”

Onveilige situaties

Deze situatie is niet alleen lastig voor de wijkverpleegkundige en mantelzorger, maar kan in het ergste geval ook tot onveilige situaties leiden. Wat als er brand uitbreekt? Kan mevrouw dan zelfstandig de woning verlaten? Het huis via het raam aan de achterzijde uitgaan is voor een 90-jarige niet realistisch. “We moeten er niet aan denken dat er brand uitbreekt en mevrouw het huis niet uit kan omdat ze zichzelf heeft ingesloten. Met de andere optie: ervoor zorgen dat mevrouw de voordeur niet van binnenuit kan openen, beperken we haar bewegingsvrijheid en zou er bij bijvoorbeeld brand sprake kunnen zijn van insluiting.”

Aanpak voor deze casus

Doordat mensen met psychogeriatrische aandoeningen steeds langer thuis wonen, is de afweging van het wel of niet toepassen van de WzD vaker aan de orde. Als wijkverpleegkundige is het belangrijk om te kijken naar alternatieven voor vrijheidsbeperkende maatregelen. Het toepassen van de WzD is altijd een laatste stap. Marit is daarom voor deze mevrouw op zoek gegaan naar een hulpmiddel, waarmee zowel de cliënt als de zorgverlener de voordeur kan openen. In overleg met de mantelzorger en de kinderen van mevrouw is er buiten bij de voordeur een sleutelkluisje gekomen, dat alleen gebruikt wordt in geval van nood. Daarnaast heeft Marit geadviseerd om de schuiven op de deur te verwijderen of door te zagen. Doordat er nu aan de binnenkant van de voordeur een draaiknop is gekomen, kan mevrouw zelf de deur openen en op slot doen – zonder sleutel. De wijkverpleging en de mantelzorger kunnen de deur in het slot draaien zonder bang te hoeven zijn dat mevrouw wordt ingesloten. Doordat er geen sprake is van een vrijheidsbeperkende maatregel, hoeft het stappenplan van de WzD hier niet gevolgd te worden.

Meer over de Wet zorg en dwang

De Wet zorg en dwang (WzD) regelt de rechten bij onvrijwillige zorg of onvrijwillige opname van mensen met een verstandelijke beperking en mensen met een psychogeriatrische aandoening, zoals dementie. Een cliënt valt onder de WzD als er een verklaring is van een deskundig arts waaruit blijkt dat hij in verband met een psychogeriatrische aandoening of verstandelijke beperking is aangewezen op zorg en/of als een persoon beschikt over een indicatie van het Centrum Indicatiestelling Zorg voor langdurige zorg met als grondslag een psychogeriatrische aandoening of verstandelijke beperking. De kern van de WzD is ‘nee, tenzij’. De zorg voor mensen met dementie en/of een beperking moet zoveel mogelijk op vrijwillige basis plaatsvinden. Soms kunnen mensen met dementie of een verstandelijke beperking niet (meer) zelf inschatten wat goed voor hen is. Zorgverleners helpen ze dan bij die keuzes. De WzD geldt niet alleen in zorginstellingen, maar bijvoorbeeld ook in de thuissituatie, logeeropvang en in kleinschalige woonvormen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.