Gepubliceerd op 17 juni 2019

  Leestijd: 4 minuten

Welke verantwoordelijkheden horen bij je rol als wijkverpleegkundige?

Verantwoordelijkheden van wijkverpleegkundigen zijn onder te verdelen in individuele verantwoordelijkheid, beroepsverantwoordelijkheid en functionele verantwoordelijkheid (V&VN, 2012). Wat houden deze verschillende verantwoordelijkheden in?

Individuele verantwoordelijkheid

Individuele verantwoordelijkheid gaat over de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de eigen beroepsuitoefening: beschik je over voldoende bekwaamheden en bevoegdheden en hoe houd je die up-to-date? Wijkverpleegkundigen zijn zich zeer bewust van de individuele verantwoordelijkheid voor cliëntenzorg. Zij zullen altijd hun uiterste doen om er te zijn voor de cliënten en hen te helpen.

Bij individuele verantwoordelijkheid gaat het telkens weer om bewustwording. Ben jij je ervan bewust dat alles wat je samen met de cliënt bespreekt goed overwogen afwegingen moeten zijn, en dat je daarnaar moet handelen? Het is belangrijk dat je je handelen kunt verantwoorden en onderbouwen en dat je bereid bent te leren van de ervaringen die je opdoet. Ook is het van belang dat je duidelijk kunt vertellen aan je cliënt wat de (mogelijke) consequenties zijn van de keuzes voor zijn of haar gezondheid en dagelijks functioneren. En daarbij: in alles moet de cliënt zich als mens erkend voelen.

Beroepsverantwoordelijkheid

Bij beroepsverantwoordelijkheid gaat het over de verantwoordelijkheid die je als wijkverpleegkundige hebt voor de ontwikkeling van het beroep als geheel. Oftewel: de verantwoordelijkheid voor het gezamenlijk beroepsbelang. Belangrijk hierbij is: wat versta jij als wijkverpleegkundige onder goede wijkverpleging? Daarvoor is het nodig om de beroepskaders te kennen en te kunnen toepassen, evidence en practice based te werken, inzicht te geven in de afwegingen die je in de zorg maakt en de praktijkvariatie te verminderen. Kortom: verder professionaliseren en beter positioneren. Dit is dan ook waar het NWG zich voor inzet, in samenwerking met de beroepsvereniging en de vakgroep wijkverpleging van V&VN.

Uit het rapport van het NWG (2018) ‘Professionaliseren als wijkverpleegkundigen, doel of middel’ blijkt dat wijkverpleegkundigen zich terdege bewust zijn van de noodzakelijke ontwikkeling als beroepsgroep. Dat dit nog niet voldoende tot uiting komt, heeft ook te maken met het feit dat wijkverpleegkundigen geen beschermde titel hebben. Dit terwijl zij wel aanwijsbare andere taken in de gezondheidszorg hebben dan collega’s. Je hebt als wijkverpleegkundige uiteindelijk direct invloed op de financiering van de zorg, je hebt een poortwachtersfunctie en de verantwoordelijkheid voor het opstellen van het zorgplan, in afstemming met de cliënt.

Functionele verantwoordelijkheid

Als wijkverpleegkundige heb je ook een functionele verantwoordelijkheid voor de organisatie waarvoor je werkt. In de praktijk blijkt het lastig de beroepsverantwoordelijkheid en functionele verantwoordelijkheid te onderscheiden. Vaak zien wijkverpleegkundigen dat wat de organisatie uitdraagt als beroepsbelang. Tegelijkertijd is dat wat de wijkverpleegkundige als noodzakelijke zorg voor de cliënt vaststelt, niet altijd in het belang van de organisatie.

Wat betekent de functionele verantwoordelijkheid dan? Je bent niet alleen een autonoom professional, je bent ook werknemer. En vanuit de CanMEDS-rollen bezien, ben je een kwaliteits- en gezondheidsbevorderaar en een reflectieve professional. Je signaleert wat goed gaat en wat beter zou kunnen binnen je organisatie. Jij kunt je werkgever verder helpen door aan te kaarten wat belangrijk is voor het goed organiseren van je werk en wat belangrijke voorwaarden zijn om je werk goed te kunnen uitvoeren. Denk hierbij aan inkoopafspraken, de planning en alles wat daar invloed op heeft, het verbeteren van meldingen en het creëren van een veilige cultuur.

Verschillende verantwoordelijkheden

Je zult merken dat de verantwoordelijkheden door elkaar heen lopen. Toch is het goed je bewust te zijn van het verschil. In het document van individuele professionaliteit (V&VN, ‘Handreiking voor individuele professionaliteit’, 2012) staat verwoord wat individuele professionaliteit is en waarom het belangrijk is voor jou als wijkverpleegkundige en voor collega’s in de wijkverpleging. Als je professionele autonomie nastreeft, is het belangrijk om je ervan bewust te zijn dat dit ook verantwoordelijkheden met zich meebrengt. Dit vraagt namelijk om beroepsontwikkeling van de wijkverpleegkundige en van collega’s in de wijkverpleging.

Ook is het belangrijk om met elkaar te definiëren waar de generalistisch wijkverpleegkundige voor staat. In de kerngroep van het NWG werken we aan een betere onderbouwing hiervan. Ook hierin merken we dat de functionele verantwoordelijkheid en de beroepsverantwoordelijkheid door elkaar heen lopen.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.