Gepubliceerd op 13 juni 2019

  Leestijd: 3 minuten

Uitbreiding zelfstandige bevoegdheid hbo-verpleegkundige

Al enkele jaren wordt er gesproken over uitbreiding van de zelfstandige bevoegdheid van hbo-opgeleide verpleegkundigen. Wat houdt deze uitbreiding in en wat betekent dat voor je dagelijkse zorgverlening?

In 2016 is het advies ‘Toekomstbestendige beroepen’ aangeboden aan de minister van VWS. Hierin is aangegeven welke voorbehouden handelingen onder welke randvoorwaarden kunnen gaan behoren tot de zelfstandige bevoegdheid van hbo-opgeleide verpleegkundigen.

Effectiever en efficiënter

Met het voorstel wilde V&VN de kwaliteit van zorg voor de cliënt verbeteren. Een van de positieve effecten zou zijn dat er door uitbreiding van de bevoegdheden van wijkverpleegkundigen minder zorgverleners over de vloer komen. Dit verhoogt de patiëntveiligheid doordat zoveel mogelijk zorg door één zorgverlener wordt verricht. Daarnaast kan de zorg hierdoor effectiever en efficiënter worden, wat weer leidt tot minder zorgkosten voor de maatschappij.

Voorbehouden handelingen

VN adviseert het ministerie van VWS om in de wet vast te leggen dat hbo-verpleegkundigen vanaf 2020 via een experimenteerartikel verschillende voorbehouden handelingen zelfstandig mogen uitvoeren. Het gaat dan om:

  • het verrichten van blaaskatheterisatie bij volwassenen;
  • het inbrengen van een maagsonde;
  • het voorschrijven van UR-geneesmiddelen binnen een specifieke setting.

V&VN heeft zich gebaseerd op het advies van de stuurgroep zelfstandige bevoegdheden (2016), de verkenning onder leiding van Paul Poortvliet (Partner Bosman & Vos, 2016), het advies aan VWS van prof. dr. Marieke Schuurmans (CNO) en gesprekken en bijeenkomsten, waaronder een stakeholdersbijeenkomst.

In het rapport staan verschillende mogelijkheden om in de praktijk gefaseerd, onder gecontroleerde omstandigheden en goede begeleiding stappen te zetten met een toekenning zelfstandige bevoegdheid.

Discussiepunten

Het draagvlak voor een stap naar een generieke toekenning van zelfstandige bevoegdheid voor hbo-verpleegkundigen voor de voorbehouden handelingen is nog beperkt.Er blijven nog veel vragen onbeantwoord. Is de huidige hbo-verpleegkundige voldoende toegerust om zelfstandig voorbehouden handelingen te indiceren? Biedt het niveau van het hbo-opleidingsprofiel voldoende waarborg voor het verantwoord zelfstandig kunnen indiceren en uitvoeren van bepaalde voorbehouden handelingen? Is het een te grote verantwoordelijkheid wanneer een wijkverpleegkundige de zelfstandige bevoegdheid krijgt voor het diagnosticeren en indiceren van een medische handeling? En levert een zelfstandige bevoegdheid van de hbo-verpleegkundige winst op voor patiënten? Allemaal overwegingen waarover nog volop discussie wordt gevoerd.

Aanpassing Wet BIG

Voorbehouden handelingen, en wie deze mag uitvoeren, zijn vastgelegd in artikel 36 van de Wet BIG Op dit moment worden er voorbereidingen getroffen om de Wet BIG aan te passen. In 2020 gaat de vernieuwde Wet BIG gelden.

De veranderingen op een rij

Met ingang van 2020 veranderen de beroepsprofielen. Dat betekent dat de bevoegdheden voor verplegend personeel worden aangepast:

  • Zelfstandig bevoegd (artikel 36 Wet BIG)
    Je mag opdracht aan anderen geven om voorbehouden handelingen uit te voeren en je mag deze handelingen zelfstandig uitvoeren.
    Nu en straks is voor een beperkt aantal handelingen een verpleegkundig specialist nodig. Met ingang van 2020 mogen hbo-verpleegkundigen zelfstandig een beperkt aantal handelingen uitvoeren.
  • Functioneel zelfstandig (artikel 39 Wet BIG)
    Je mag zelfstandig voorbehouden handelingen uitvoeren in opdracht van een zelfstandig bevoegde collega.
    Nu geldt dit voor verpleegkundigen in het algemeen. Volgens de beroepsprofielen die vanaf 2020 van kracht zijn, is dit van toepassing voor zowel mbo als hbo-verpleegkundigen.
  • ‘In opdracht van uitvoeren’
    Je mag voorbehouden handelingen uitvoeren met toezicht en tussenkomt van een zelfstandig bevoegde collega.
    Nu geldt dit voor de verzorgende IG, ofwel iedereen die bekwaam is. Volgens de beroepsprofielen die vanaf 2020 van kracht zijn, is dit van toepassing voor zowel de verzorgende IG, als voor mbo en hbo-verpleegkundigen.

Referenties

  • Van Mierlo H, Rutte CG, Kompier MA, Doorewaard HA. Self-Managing Teamwork and Psychological Well-Being Review of a Multilevel Research Domain. Group & Organization Management. 2005;30(2):211-35.
  • Van der Boom H, Philipsen H, Stevens F. Een schets van de professionalisering van de wijkverpleging in Nederland in de laatste vijftig jaar. Gewina. 2004;27:100-19
  • E.M. Maurits., A.J.E. de Veer & A.L. Francke, Competenties in een veranderde gezondheidszorg. Ervaringen van verpleegkundigen, verzorgenden, begeleiders en praktijkondersteuners. Nivel. Utrecht: 2015

Alle informatie is terug te vinden in ‘Zelfstandige bevoegdheden voor de hbo-opgeleide verpleegkundige. Start van een route omdat hedendaagse zorg om competente verpleegkundigen vraagt die zelfstandig kunnen handelen.’ V&VN, januari 2017

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.