Gepubliceerd op 17 juni 2019

  Leestijd: 3 minuten

Hoe kun je mantelzorgers helpen en ondersteunen?

Mantelzorg is de zorg en ondersteuning die partners, kinderen, familie, vrienden en andere bekenden aan hun naaste bieden. Anders dan vrijwilligers kiezen mantelzorgers er niet voor om te gaan zorgen. Het overkomt ze omdat ze een emotionele band hebben met degene die zorg nodig heeft. Hoe kun jij als wijkverpleegkundige deze mensen ondersteunen in de zorg die zij geven?

Inzet van het (eigen) netwerk

Binnen de AWBZ werd de term ‘gebruikelijke zorg’ gehanteerd voor de zorg die van het netwerk verwacht kon worden en die om die reden niet onder de geïndiceerde zorg viel. De term ‘gebruikelijke zorg’ komt niet voor in de Zvw. De beroepsgroep wil deze term dan ook niet gebruiken bij het indiceren. In plaats daarvan spreken we over ‘de inzet van het (eigen) netwerk’, ‘het kijken naar wat de zorgvrager en zijn naasten zelf kunnen doen’ en ‘het versterken van de zelfredzaamheid en eigen regie’.

Aantal mantelzorgers

Volgens het onderzoek Informele hulp: wie doet er wat? (2015) van het SCP voert ruwweg een derde van de Nederlanders ‘enige vorm van mantelzorg’ uit. Ongeveer een op de zes mantelzorgers helpt meer dan acht uur per week. Ruim 600.000 mensen helpen langer dan drie maanden en meer dan acht uur per week. Mantelzorg is dus een belangrijke factor in het leven van heel veel mensen. Voor thuiszorgmedewerkers en wijkverpleegkundigen is goed samenwerken met mantelzorgers een essentieel onderdeel van het werk.


Bron: Vilans

Hoe bied je ondersteuning?

Elke mantelzorger heeft zijn of haar eigen ondersteuningsbehoefte. Oudere mantelzorgers hebben vaak meer behoefte aan emotionele steun en hulp bij vragen over zingeving (De Klerk e.a., 2015). Werkende mantelzorgers zijn vaak geholpen met mantelzorgvriendelijk personeelsbeleid. In de ondersteuning van mantelzorgers is maatwerk belangrijk. Iedere mantelzorger is anders en heeft specifieke behoeften die passen bij zijn of haar situatie.

In de databank ‘Effectieve sociale interventies’ (Movisie) zijn interventies voor mantelzorgondersteuning beschreven. Samengevat gaat het om twee dingen: het versterken van de competenties van de mantelzorger en het samenwerken met de mantelzorger en zijn sociale netwerk. Wijkverpleegkundigen kunnen aan beide doelen een bijdrage leveren.

Competentievergroting

Je kunt als wijkverpleegkundige op drie terreinen de competenties vergroten:

  • Kennis: informeer de mantelzorger over het aanbod van voorzieningen en over de ziekte of aandoening.
  • Houding: help de mantelzorger zich beter bewust te worden van zijn of haar situatie en zicht te krijgen op zijn of haar grenzen en mogelijkheden.
  • Vaardigheden: dit gaat over zorgtechnische zaken en over het omgaan met de situatie en het aangeven van grenzen.

Netwerkversterking

Voor jou als wijkverpleegkundige is het belangrijk dat je tijdig signaleert of de mantelzorger overbelast raakt, dat je preventief werkt en waar nodig ondersteuning inschakelt. Hiervoor is het nodig dat je het netwerk van de mantelzorger goed in beeld hebt. Wie zijn er allemaal bij de zorg betrokken, en wie zouden er nog ingeschakeld kunnen worden? Overleg dit met de cliënt en de mantelzorger. Vaak blijken veel meer mensen bereid mee te helpen.

Meer lezen?

In de handreiking Informele netwerken versterken staat beschreven hoe je als wijkverpleegkundige de cliënt kunt ondersteunen.

Ook is er de toolkit mantelzorgondersteuning.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.