Gepubliceerd op 17 juni 2019

  Leestijd: 6 minuten

Wat is het domein van de wijkverpleegkundige?

Dynamisch en uitdagend, zo kun je de functie van wijkverpleegkundige zeker noemen. Je houdt je bezig met dagelijkse verpleegkundige handelingen, maar vervult daarnaast ook een verbindende en regisserende rol in het netwerk van wonen, welzijn en zorg. Hoe ziet je speelveld er precies uit? En welke rollen horen daarbij?

De wijkverpleegkundige van nu en de toekomst is een verbindende schakel tussen mensen die zorg nodig hebben en zorgaanbieders die zich richten op zorg, wonen en welzijn. Dat maakt het vak interessanter en uitdagender dan ooit. Hoog tijd om je speelveld nader te verkennen.

De wijkverpleegkundige is een eerstelijns zorgprofessional. Je richt je op de gezondheid en kwaliteit van leven die van invloed zijn op het dagelijks functioneren van cliënten. Het gaat dus om veel meer dan alleen verpleegkundige en verzorgende handelingen. Ook het signaleren, coachen, coördineren, bieden van preventieve zorg en casemanagement vallen onder dit arsenaal en daarmee onder ‘zorg zoals verpleegkundigen die plegen te bieden’. De wijkverpleegkundige bepaalt samen met de cliënt wat passende interventies zijn en weegt af wie deze interventies gaat uitvoeren, rekening houdend met de hele context van de cliënt. Je werkt op de scheidslijn van het medische en sociale domein, samen met het team wijkverpleging en zorgprofessionals in de eerste lijn.

1. Het team wijkverpleging

In de eerste plaats ben je als zorgverlener onderdeel van het team wijkverpleging. Onder wijkverpleging valt alle zorg die in een wijk aan huis geleverd wordt en vanuit de basisverzekering wordt gefinancierd. Het team wijkverpleging bestaat uit generalistisch opgeleide professionals van verschillende deskundigheidsniveaus. Als de zorginzet erom vraagt, kunnen desgewenst gespecialiseerde zorgprofessionals aan het team worden toegevoegd, zoals de dementieverpleegkundige of wondverpleegkundige.

Als wijkverpleegkundige bezoek je cliënten thuis. Samen met je team ben je verantwoordelijk voor de uitvoering van zorg volgens het zorgplan en voor de kwaliteit van zorg. Je kunt bouwen op het team en het team is verantwoordelijk om in samenspraak signalen en observaties te bespreken en waar nodig aan te passen.

Als wijkverpleegkundige verleen je ook zorg aan cliënten. Door zelf actief als zorgverlener te werken krijg je een goed beeld van de situatie, dat je bij het team kunt toetsen. Daarmee heb je ook een tweede en minstens zo belangrijke rol binnen het team wijkverpleging, namelijk die van regisseur. Dit houdt in dat jij in goed overleg met het team een analyse maakt van de situatie van de cliënt en op basis daarvan de juiste professionals inzet. Tot jouw taken behoren het indiceren, organiseren, analyseren en bijsturen van de zorg. Binnen het team stimuleer je bovendien een sfeer waarin teamleden zich blijvend ontwikkelen.

2. Het medische domein

Binnen het medische domein beroep je je als wijkverpleegkundige op het vaststellen van ‘een behoefte aan geneeskundige zorg of een hoog risico daarop’. Medische zorg is niet altijd gerelateerd aan medische problemen, aandoeningen of ziektebeelden. Medische zorg kan ook voortkomen uit de gevolgen van psychosociale en maatschappelijke zorgbehoeften of psychische aandoeningen. Als er aanwijzingen zijn voor een risico of bedreiging die direct invloed heeft op de gezondheid van mensen én het dagelijks functioneren thuis, ga je samen met de cliënt onderzoeken wat er aan de hand is.

Het medische domein betekent voor jou als wijkverpleegkundige dat je samen met de huisarts de as vormt in de eerstelijns gezondheidszorg voor patiënten of cliënten. De huisarts is verantwoordelijk voor de medische behandeling thuis. De wijkverpleegkundige is verantwoordelijk voor het organiseren van zorg rondom de cliënt en de gevolgen van de medische diagnose. Daarmee is de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor goede patiëntenzorg geborgd.

De verbindende en ondersteunende rol van de wijkverpleegkundige in de medische schakel wordt steeds belangrijker. Dat komt onder meer door de toenemende vergrijzing, een kortere ligduur in het ziekenhuis en de trend om mensen zo lang mogelijk thuis te verzorgen. Het goede nieuws is dat jij als wijkverpleegkundige alle kennis en tools in huis hebt om hen zo goed mogelijk te begeleiden in hun herstelproces of laatste levensfase of om de zelfredzaamheid te bevorderen.

De wijkverpleegkundige is de schakel tussen de cliënt, huisarts, apotheker en/of behandelend specialist

Wijkverpleging draagt eraan bij dat mensen na een ziekenhuisbehandeling sneller thuiskomen. Dat heeft echter alleen kans van slagen als er een goed inzicht en overzicht is van de cliëntsituatie en zijn of haar zorgbehoefte. Als wijkverpleegkundige vervul je hierin een verbindende rol. Jij bent de schakel tussen de cliënt, huisarts, apotheker en/of behandelend specialist. Korte lijnen en heldere communicatie zijn hierbij van cruciaal belang.

3. Het netwerk zorg en welzijn in de wijk

Niet alleen de zorg achter de voordeur, maar ook het bevorderen van de gezondheid en het welzijn in de wijk behoort tot jouw takenpakket. Als wijkverpleegkundige ben je de verbindende spil tussen alle organisaties en professionals in de wijk die zich bezighouden met zorg, wonen en welzijn. Dat houdt onder meer in dat je deelneemt aan belangrijk overleg met bijvoorbeeld sociale wijkteams, thuiszorginstanties, wijkagenten, de sociale dienst en de gemeente. Je voorziet hen van alle informatie die zij nodig hebben om goede zorg en ondersteuning te kunnen bieden.

Tegelijkertijd gebruik jij deze informatie om te bepalen welke preventieve maatregelen of voorzieningen de wijkbewoners kunnen helpen bij het bevorderen van hun gezondheid en welzijn. Merk je dat veel ouderen in de buurt botbreuken oplopen? Organiseer dan een voorlichting over valgevaren. Hoor je van sociale wijkteams dat veel kinderen worstelen met overgewicht? Dan is een inloopavond voor ouders over gezonde voeding of het samenstellen van een speciaal coachingstraject met een lokale praktijk voor diëtetiek wellicht een goed idee.


Bronnen:
  • ‘Verpleegkundige indicatiestelling, een nadere duiding’, Zorginstituut Nederland, 2019
  • Kwaliteitskader Wijkverpleging, Zorginstituut Nederland, april 2018.
  • www.vilans.nl

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.