Gepubliceerd op 22 juli 2021

  Leestijd: 1 minuut

Juiste Zorg op de Juiste Plek

Om zelfstandig in de wijk te kunnen blijven wonen, is het belangrijk om de primaire en secundaire preventie te bevorderen. Voor het project ‘Juiste Zorg op de Juiste Plek’ heeft het Ouderen ZorgNetwerk (OZN) daarom twee onderwerpen verkend waar het de komende twee jaar in de wijk Dichteren in Doetinchem aan wil gaan werken.

In de wijk Dichteren in Doetinchem wonen in totaal 6.475 mensen, waarvan 865 die vijfenzestig jaar of ouder zijn. Van deze 865 vijfenzestigplussers zijn er gemiddeld 180 bewoners in zorg bij de wijkverpleging van Sensire. Gezien de huidige druk op de zorg, het veranderende zorglandschap en de vergrijzing is het wenselijk dat wijkbewoners zo lang mogelijk zelfstandig en vitaal in de wijk kunnen blijven wonen. Dit betekent voor deze groep niet pas ingrijpen als er al gezondheidsproblemen zijn, maar eerder hulp bieden om gezondheid te bevorderen en problemen te verkleinen, uit te stellen of te voorkomen. Het OZN kan hier een ondersteunende rol in spelen.

Bevorderen van het welzijn

Zowel wijkbewoners en hun naasten, de wijkverpleging en de huisartsenpraktijk werken samen in het netwerk OZN. Het bevorderen van het welzijn van de bewoners in de wijk is het belangrijkste doel van de Stichting Noabers van Waterrijk. De stichting tracht haar doel te verwezenlijken door het organiseren van activiteiten en ontmoetingen met bewoners. Sinds mei 2020 is de samenwerking verder verdiept, doordat het netwerk het project van ‘Juiste Zorg Juiste Plek Samenhangende ouderenzorg: ouderen langer thuis in de wijk Dichteren’ heeft opgepakt. Het doel van het project is om te onderzoeken hoe ouderen zo lang mogelijk vitaal en zelfstandig in de wijk kunnen (blijven) wonen. In eerste instantie is er verkend aan welke twee onderwerpen het OZN de komende twee jaar wil werken.

Hybride samenwerken

Voor het OZN staat voorop dat wijkbewoners zélf het beste weten wat belangrijk is in hun leven.

Dit betekent concreet voor het netwerk: samenwerken aan de continuïteit van datgene wat wijkbewoners belangrijk vinden en daarnaast vroegtijdig bespreekbaar maken welke mogelijkheden er zijn hoe ouderen zelf hun derde levensfase willen inrichten. Om op die manier vanuit preventie hybride samen te werken. 

Bevorderen van primaire en secundaire preventie

Om toekomstbestendig om te kunnen gaan met maatschappelijke vraagstukken, als vergrijzing, de afname van zorgprofessionals en kostenbesparing in de zorg, is het belangrijk voor wijkbewoners om zich vroegtijdig voor te bereiden op de derde levensfase. In zorgtermen: het is belangrijk de primaire en secundaire preventie te bevorderen. Waarbij door middel van primaire preventie met behulp van een gezonde leefstijl voorkomen wordt dat wijkbewoners gezondheidsproblemen, een ziekte of een ongeval krijgen. Dankzij secundaire preventie kunnen ziekten of afwijkingen vroegtijdig worden opgespoord zodat ze in een vroeg stadium behandeld kunnen worden.

Samenwerken aan preventie

Zowel wijkbewoners als professionals hebben een verantwoordelijkheid om gedrag wat hoort bij deze twee soorten preventie te bevorderen. Bij dit gedrag hoort dat zowel wijkbewoners als professionals vooruitkijken, sociale verbindingen aangaan en actief bezig zijn met gezondheid.

Sinds enkele jaren werken de leden van het netwerk vanuit deze verantwoordelijkheid samen en die samenwerking ontwikkeld zich steeds verder, zo wordt er door en voor wijkbewoners gekookt en worden bewoners vroegtijdig met zorgvragen doorverwezen naar het netwerk.

Effecten van corona op de samenwerking

Corona heeft de beweging naar een hybride werkwijze een boost gegeven doordat veel organisaties en mensen versneld moesten wennen aan allerlei nieuwe (digitale) samenwerkingsvormen. Door de grotere fysieke en sociale afstand zijn er versneld nieuwe samenwerkingsvormen gevonden. De kanttekening is dat door diezelfde afstand er een groter beroep wordt gedaan om zélf het initiatief te nemen onder andere tot ondersteunende zorg en welzijn. Toch is de wens er overduidelijk om bij het ouder worden invloed te hebben op de huidige en toekomstige gezondheids-, zorg- en welzijnvraagstukken. 

Positieve gezondheid in de wijk

Op vijf plekken leven mensen langer en gezonder dan ergens anders op de wereld. Deze plekken worden Blue Zones genoemd. Mensen die in één van deze plaatsen wonen, worden in goede gezondheid, zonder medicijnen of invaliditeit gemiddeld 90 of zelfs 100 jaar. In het kader van Positieve Gezondheid heeft een multi-disciplinair team van studenten van de HAN fysiek, ruimtelijk en gedragsmatig onderzoek in de wijk Dichteren gedaan hoe kenmerken van de wijkbewoners zich verhouden tot de kenmerken van de bewoners uit de Blue Zone-gebieden. De uitkomsten van dit onderzoek en andere onderzoeken zijn belangrijk om met de wijk te delen, zodat wijkbewoners weten hoe hun wijk ervoor staat en er samen met het netwerk een positieve preventieve invloed uitgeoefend kan worden.

Lokale integrale aanpak

De kracht van een lokale integrale aanpak wordt ook zichtbaar gemaakt door het OZN. Wat het netwerk ervaart, is dat wijkbewoners – en helemaal ouderen – het bijvoorbeeld prettig vinden om niet te ver te reizen om een activiteit te ondernemen. Naast de verschillende inzichten heeft het netwerk naar aanleiding van de onderzoeksuitkomsten ook een brainstorm gehouden over hoe ze eerder laagdrempelig betrokken kunnen raken bij wijkbewoners en hen kunnen ondersteunen. Juist in situaties die op de langere termijn kunnen leiden tot een zorg-, welzijns- of woonvraag. Uit deze brainstorm kwam onder meer dat via online- en offlinekanalen kennis, vaardigheden en bewustwording bij de wijkbewoners gebracht kan worden.

Sociale technologie en een zorgmodule

Om de preventieve aanpak te bevorderen wil het OZN twee essentiële onderwerpen de komende twee jaar verder uitwerken. Ten eerste het zichtbaar laten samenkomen van welzijn en zorg voor de wijk in sociale technologie. Waarbij er de mogelijkheid is voor zowel wijkbewoners als professionals (zoals wijkverpleging) om online als offline contact met elkaar te hebben en gezondheidsbevorderende activiteiten te ontdekken, plannen en ondernemen. In eerste instantie wordt de technologie ontwikkeld vanuit welzijn en wordt er een zorgmodule aan gekoppeld.

Ten tweede wil het OZN in de zorgmodule een mogelijkheid aanbieden waarbij vitale vijvenvijftigplusser uit de wijk een zelfzorgonderzoek kunnen invullen om vroegtijdig te onderzoeken hoe het ervoor staat met hun vitaliteit. Zo ontstaat er meer zelfinzicht en wordt het bewustzijn over ouder worden al in een vroeg stadium vergroot.

Vervolg

Hoe het OZN deze twee thema’s kan gaan uitrollen, wat dat betekent voor ieders functie en met wie het OZN verder kan uitbreiden en samenwerken, is allemaal onderdeel van de volgende uitvoeringsfase. Wat wel al duidelijk is, is dat deze twee thema’s alleen gerealiseerd kunnen worden in een samenwerking met zowel de bewoners, professionals als de organisaties vanuit zorg en welzijn.

Het complete artikel over het project van ‘Juiste Zorg Juiste Plek Samenhangende ouderenzorg: ouderen langer thuis in de wijk Dichteren’ lees je hier.